استاد دانشگاه صنعتی شریف تأکید کرد: راهکارهای کوتاهمدت بدون اصلاح ریشهای صنعت خودرو شکستخورده است. در این میان، اعتماد عمومی از طریق شفافیت در برنامههای بلندمدت شرط اصلی عبور از این بحران است.
به گزارش روز نو، هاشم اورعی در ارزیابی تصمیم گیری برای بنزین اظهار داشت: طی ماه گذشته متوسط مصرف بنزین به ۱۳۴ تا ۱۳۵ میلیون لیتر در روز رسید و این در حالی است که رقم تولید به طور متوسط ۱۲۰ تا ۱۲۱ میلیون لیتر در روز است یعنی در ماه گذشته روزانه ۱۴ میلیون لیتر کسری داشتهایم.
وی افزود: عبور از این وضعیت دو راه دارد یا باید واردات داشته باشیم و یا اینکه باید از ذخایر استراتژیک استفاده کنیم، برای واردات نه پولی داریم و نه اینکه فعلا امکان واردات داریم، ضمن اینکه اگر حتی فضا میسر بود نباید این کار را میکردیم، ذخایر استراتژیک هم که دائمی نیست و بالاخره به اتمام میرسد.
شجاعت و صداقت؛ پیش شرط اصلاحات
استاد دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه شرایط بنزین و گازوییل در کشور ناپایدار است، گفت: شرایط نامناسب سوخت بدین معناست که باید برای وضعیت تصمیم اساسی گرفته شود و در تصمیم گیری نیز باید شجاعت، صداقت و درایت داشته باشیم، به عبارت دیگر بدنبال راهکار آسان و بدون درد نباشیم.
وی افزود: دلیل اینکه مسئله بنزین تاکنون حل نشده این است که همه دست اندرکاران این حوزه نه شجاعت داشتهاند و نه صداقت و درایت کافی؛ بنابراین شرایط هر روز بدتر شده است.
بنزین در کوچه بن بست
اورعی با بیان اینکه اگر طرز تفکرمان را تغیبر ندهیم و آمادگی برای اتخاذ تصمیمات سخت و درست را در حوزه سوخت ایجاد نکنیم؛ مسئله هر روز حادتر میشود، تصریح کرد: اکنون داستان پاس دادن ماجرای بنزین بین دولت و مجلس و اینکه هر کدام دیگری را مقصر و مسئول بداند، شروع شده، اما در مورد بنزین ما نمیتوانیم به راهکار کوتاه مدت فکر کنیم، ابتدا باید به سوال پاسخ داده شود که چرا وارد کوچه بن بست شدهایم، اگر بخواهیم این معضلی را که طی چند دهه ایجاد شده در کوتاه مدت حل کنیم، نشدنی است، باید همزمان با اقدامات کوتاه مدت حتما بدنبال راهکارهای اساسی هم برویم.
معادله بنزین؛ چرا افزایش قیمت بدون اصلاح صنعت خودرو و حملونقل عمومی شکست میخورد؟
وی تاکید کرد: راهکار اساسی اینکه بدانیم بنزین کجا به مصرف میرسد، پاسخ اینکه بنزین دو مصرف کننده عمده یعنی خودرو و قاچاق را دارد.
در مورد مصرف خودرو مردم نقشی ندارند درواقع وزارت صمت اوضاع را به اینجا کشانده، این وزارتخانه اجازه نداده بازار شکل بگیرد و هر قدر توانسته از صنعت خودروی داخلی حمایت کرده است، طی ۴ دهه گذشته با حمایتهای همه جانبه صنعت خودرو؛ درواقع به مافیای خودرو تبدیل شده و اجازه ندادند خودروی خارجی وارد شود تا رقابت شکل بگیرد و اگر هم وارداتی صورت میگیرد با امضاهای طلایی است.
یعنی اگر اشخاص خاصی بخواهد واردات داشته باشند با ۱۰ درصد گمرکی و اشخاص عادی باید صد در صد گمرکی بپردازند، این نشان میدهد در این صنعت رانت نقش آفرینی میکند.
با شجاعت و صداقت از مافیای خودرو عبور کنیم
این کارشناس حوزه انرژی با بیان اینکه اکنون باید برنامهای برای آزادسازی واقعی صنعت خودروی داخلی و خارجی پیاده سازی کنیم، خاطرنشان کرد: علاوه بر این به جای پرداخت هزینه برای واردات بنزین که هر روز هم مسئله در حال وخیمتر شدن است باید پول را صرف راه اندازی حمل و نقل عمومی کنیم تا مردم به عدم استفاده از خودروی شخصی تشویق شوند.
انگیزه قاچاق همچنان بالاست
وی ادامه داد: موضوع دیگر قاچاق است که حتما قیمت؛ نقش عمدهای در ایجاد انگیزه برای قاچاق ایفا میکند چراکه هرقدر هم ما به سمت تغییر قیمت برویم در خارج از مرزها صحبت از نرخ ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان است. در نتیجه چه قیمت بنزین به ۱۰ هزار تومان برسد یا خیر؛ انگیزه برای قاچاق به دلیل اختلاف بسیار زیاد پابرجاست.
اورعی گفت: اولین لازمه راه حل کوتاه مدت نیز همدلی و همکاری مردم است. اکنون اکثریت جامعه معتقدند هرقدر هم مصرف بنزین کم شود، فقط از خرج دولت کم میشود و پول حاصل از صرفه جویی به مردم هم برنمی گردد، از سوی دیگر دولت هم کاری نمیکند که اعتماد جامعه را جلب کند، اگر برنامههای بلندمدت دولت در این حوزه مثلا توسعه حمل و نقل عمومی و واردات خودرو به طور شفاف اعلام شود مردم همکاری میکنند.
وی خاطرنشان کرد: ما نمیتوانیم آنچه مربوط به خودمان است را انجام ندهیم و همه بار را روی دوش مردم بگذاریم، اگر یک برنامه واقعی پنجساله پیاده کنیم و از مردم بخواهیم که همکاری کنند حتما باید سیاست افزایش قیمت بخشی از کار باشد، اما تا زمانی که برنامهها به اجرا برسد تورم جلوتر از برنامهها حرکت میکند به جای اول برمیگردیم و درواقع شرایط بگونهای میشود که انگار تغییری در نرخ بنزین اعمال نکردهایم.
سایه دولت از سر بنزین برداشته شود
به گفته استاد دانشگاه صنعتی شریف؛ قیمت باید تغییر کند، اما الزامی هم دارد و آن اینکه دولت باید شروع به کاهش نقش خود در حوزه دولت از بخش سوخت کند، مادامی که سیستم دولتی است؛ همه ناکارآمدی دولت خود را در قیمت تمام شده نشان میدهد، اگر مردم بخواهند بنزین را با قیمت تمام شده خریداری کنند، درواقع تمام هزینه تمام پرسنل صنعت نفت خود را در قیمت تمام شده نشان داده و از جیب مصرف کننده برداشت میشود و این رویه از سوی مردم قابل پذیرش نیست.
وی اظهار داشت: مردم حاضرند قیمت تمام شده واقعی را برای بنزین پرداخت کنند، به شرطی که در این مسیر نقش دولت کم شود و در جایگاهی که مربوط به حکمرانی است، نقشآفرینی کند نه اینکه بنزین را حمل و توزیع و یا پمپ بنزین احداث کند.
اورعی تاکید کرد: تصمیم گیری برای بنزین باید طی برنامهای شفاف و با صداقت به مردم اعلام شود و گزارش کاهش مصرف و هزینهکرد این صرفه جویی به جامعه ارائه شود؛ به روش فعلی و یا انتظار امداد غیبی و معجزه ماجرای بنزین ختم به خیر نمیشود.
