در حالی که وزارت آموزش و پرورش و سازمان سنجش بر برگزاری امتحانات نهایی و کنکور طبق برنامه اعلام شده تأکید دارند، طی هفتههای اخیر بخشی از دانش آموزان و داوطلبان کنکور پویشی اینترنتی برای تعویق این آزمونها به راه انداختهاند؛ پویشی که به گفته پیگیران آن، بیش از ۱۰۰ هزار امضا جمع آوری کرده است. همزمان، پس از تکرار موضع رسمی مسئولان، موج تازهای از واکنشها در فضای مجازی شکل گرفت و در یک نظرسنجی اینترنتی دیگر که شب گذشته شکل گرفت، هزاران دانش آموز نظر خود را درباره جابه جایی زمان آزمونها ثبت کردند؛ نتیجهای که نشان میدهد بدنهای از دانش آموزان همچنان خواستار بازنگری در تقویم آزمونها هستند.
به گزارش روز نو، مطالبه اصلی این گروه، تغییر زمان امتحانات نهایی و کنکور و انتقال آن به زمانی پس از ایام اربعین است. دانش آموزان میگویند همزمانی برنامه امتحانات با مراسم اربعین حسینی، در کنار فرصت محدود برای آمادگی درسی، فشار مضاعفی بر آنها وارد کرده است. به باور آنان، شرایط ماههای گذشته کشور نیز بر روند آموزش و کیفیت آمادگی تحصیلی اثر گذاشته و همین موضوع ضرورت تجدیدنظر در زمان بندی فعلی را بیشتر کرده است.
یکی از نمایندگان دانش آموزان در پیگیری این مطالبه میگوید دانش آموزان پایه دوازدهم و داوطلبان کنکور در حال دنبال کردن یک خواسته مسالمت آمیز هستند و تلاش میکنند صدای خود را به مسئولان برسانند. از نگاه آنان، این درخواست نه یک اعتراض هیجانی، بلکه مطالبهای است که بر مبنای شرایط آموزشی، روانی و اجتماعی موجود مطرح شده و میتواند از سوی نهادهای مسئول مورد بررسی دوباره قرار گیرد.
اهمیت این موضوع برای دانش آموزان از آنجا بیشتر میشود که نتایج امتحانات نهایی سهمی تعیین کننده در سرنوشت تحصیلی آنان دارد. با توجه به تأثیر حدود ۶۰ درصدی سوابق تحصیلی در نتیجه کنکور سراسری، زمان برگزاری امتحانات نهایی دیگر فقط یک مسئله اجرایی نیست، بلکه به طور مستقیم با آینده آموزشی داوطلبان گره خورده است. به همین دلیل، هرگونه تصمیم درباره تقویم امتحانات، از نگاه دانش آموزان باید با حساسیت بیشتری نسبت به شرایط واقعی آنان اتخاذ شود.
در کنار دانش آموزان، بخشی از خانوادهها و حتی برخی عوامل اجرایی مدارس نیز به گفته پیگیران این مطالبه، تمایل دارند در مراسم پیاده روی اربعین شرکت کنند. این مسئله به ویژه در شهرهای مرزی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ شهرهایی که در ایام اربعین با افزایش محسوس جمعیت، تردد زائران و تغییر شرایط عادی زندگی روزمره روبه رو میشوند. در چنین مناطقی، برگزاری آزمونها میتواند برای دانش آموزان به لحاظ رفت و آمد، تمرکز و دسترسی آسان به محل امتحان، دشواریهایی ایجاد کند.
با این حال، آنچه اکنون بیش از خود مطالبه جلب توجه میکند، شکل بیان آن است. دانش آموزان این بار تلاش کردهاند خواسته خود را از مسیرهای مدنی و آرام دنبال کنند؛ از راه اندازی پویش اینترنتی گرفته تا مشارکت در نظرسنجیها و رساندن جمعی صدای خود به مسئولان. این شیوه، نشانهای از تمرین مسئولیت پذیری اجتماعی و یادگیری مطالبه گری در چارچوبهای مسالمت آمیز است؛ مسیری که در هر جامعهای میتواند به تقویت گفتوگو میان نهادهای رسمی و شهروندان منجر شود.
در چنین شرایطی، بی توجهی کامل به این صدا، حتی اگر در نهایت به تغییر تقویم منجر نشود، میتواند برای بخشی از این نسل با احساس نادیده گرفته شدن همراه باشد. دانش آموزانی که امروز در حال تجربه نخستین شکلهای مشارکت مدنی هستند، اگر پاسخی روشن، مستدل و اقناع کننده همراه با گفت و گوی مستقیم و موثر دریافت نکنند، ممکن است در آینده نسبت به اثربخشی پیگیریهای قانونی و آرام دچار تردید شوند.
از همین رو، ماجرا فقط بر سر جابه جایی چند تاریخ در تقویم آموزشی نیست. موضوع بر سر نسبت نظام آموزشی با صدای دانش آموزان است؛ با نسلی که هم درگیر یکی از مهمترین مقاطع تحصیلی زندگی خود است و هم میخواهد یاد بگیرد چگونه درخواست خود را به شکلی منظم، جمعی و قانونی مطرح کند. شاید بازنگری در زمان آزمونها یک تصمیم اجرایی باشد، اما نحوه مواجهه با این مطالبه، میتواند نشانهای از میزان توجه نظام آموزشی به گفتوگو، اقناع و مشارکت پذیری نیز تلقی شود.
