در سفر رییس جمهور به قم چه گذشت؟

دیدار رؤسای قوه مجریه با مراجع عظام تقلید و علمای قم، همواره در تاریخ جمهوری اسلامی به عنوان یکی از آن سنتهای نانوشته، اما پرمعنا ثبت شده است؛ سنتی که ریشه در باور دیرپای نظام به ضرورت گفتوگوی مستمر میان نهاد سیاست و نهاد دین دارد.
به گزارش روز نو گرچه در ادوار مختلف، عمق و کیفیت این ارتباط دستخوش نوسان بوده، اما در سالهای اخیر و بهویژه در شرایط پیچیده کنونی که کشور با انباشتی از چالشهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی روبهروست، این دیدارها بیش از پیش رنگوبوی راهبردی به خود گرفته است.
از این منظر، سفر روز گذشته مسعود پزشکیان به این شهر، نمیتوانست صرفا یک برنامه تشریفاتی استانی تلقی شود؛ بهویژه آنکه این سفر در شرایطی انجام شد که کشور تازه از بحران یک رویارویی نظامی با آمریکا و متحدانش عبور کرده و دولت درصدد است با استفاده از ظرفیتهای حوزه، انسجام ملی را برای مدیریت ادامهدار بحرانها، مستحکمتر کند. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، صبح دیروز در بدو ورود به قم، با حضور در حرم مطهر کریمه اهلبیت (سلامالله علیها)، به زیارت این بارگاه نورانی پرداخت. پزشکیان همچنین با حضور بر مزار علمای مدفون در حرم مطهر حضرت معصومه (س) و شهدای جنگ اخیر، شهید لاریجانی، دبیر فقید شورای عالی امنیت ملی و شهید امیر موسوی، رئیس فقید ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، ضمن قرائت فاتحه، به مقام شامخ آنان ادای احترام کرد.
دیدار با تولیت آستان مقدس؛ تبیین حماسه حضور مردم
در نخستین دیدار رسمی، پزشکیان با آیتالله سیدمحمد سعیدی، تولیت آستان مقدس حضرت معصومه (س) و نماینده ولی فقیه در استان قم به گفتوگو نشست. رئیسجمهور در این دیدار، گزارش دقیقی از آخرین تحولات کشور، بهویژه مدیریت جنگ تحمیلی اخیر ارائه کرد. او با اشاره به جنایات گسترده دشمنان که به شهادت رهبری عظیمالشأن و جمعی از فرماندهان و مردم بیگناه انجامید، بر نقش تعیینکننده «سرمایه اجتماعی و انسجام ملی» بهعنوان بزرگترین عامل ناکامی دشمنان تأکید کرد. پزشکیان با تشریح ابعاد جنگ ترکیبی دشمن که در کنار تهاجم نظامی به دنبال اختلال در زنجیره تأمین، فشار اقتصادی و القای ناامیدی بود، خاطرنشان کرد با لطف الهی، هوشیاری مردم و تلاش شبانهروزی مجموعه دولت و نیروهای مسلح، این توطئهها با شکست مواجه شد و آرامش و ثبات نسبی به کشور بازگشت.
او همچنین بر نقش راهبردی رهبری معظم انقلاب در هدایت این مقطع حساس و تفویض اختیارات به دولت که منجر به گشایشهایی در عرصه دیپلماسی و اقتصاد شد، تأکید کرد. در این دیدار، آیتالله سعیدی نیز با تسلیت شهادت جمعی از خدمتگزاران ملت، بر ضرورت تمسک به وعدههای الهی و استقامت در راه دفاع از ارزشها تأکید و خاطرنشان کرد دشمنان با جنایات خود به دنبال تضعیف روحیه ملت بودند، اما ایستادگی و صلابت مردم، زمینهساز تحقق نصرت الهی خواهد شد.
تولیت آستان حرم حضرت معصومه (س) با استناد به آیات قرآن کریم افزود: خداوند متعال وعده داده است اگر مؤمنان در مسیر یاری دین الهی گام بردارند، از حمایت و نصرت الهی برخوردار خواهند شد و این نصرت با استقامت و ثبات قدم همراه است. آیتالله سعیدی تصریح کرد: بیتردید حوادث و بحرانهای بزرگ میتواند دلها و ارادهها را به لرزه درآورد، اما هنگامی که هدف، دفاع از ارزشهای الهی و صیانت از عزت و استقلال کشور باشد، تهدیدها، فشارها و دشمنیها نمیتواند خللی در عزم و اراده ملت و مسئولان ایجاد کند. آیتالله سعیدی در پایان با آرزوی موفقیت برای رئیسجمهور و دولت، بر ضرورت حفظ وحدت، همبستگی و انسجام ملی تأکید کرد و گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تقویت سرمایه اجتماعی و همدلی داخلی هستیم و یقینا با حفظ این وحدت، دشمنان ملت ایران ناکام و منکوب خواهند شد.
تأکید آیتالله نوریهمدانی بر رابطه «امام و رهرو»
در ادامه این سفر، رئیسجمهور با آیتاللهالعظمی حسین نوریهمدانی دیدار کرد. این مرجع تقلید با تمجید از اخلاص و تدین رئیسجمهور به عنوان سرمایهای ارزشمند، بر ضرورت حفظ وحدت و انسجام حول محور رهبری معظم انقلاب به عنوان «فصلالخطاب» تأکید کرد و رابطه مسئولان با رهبری را رابطه امام و رهرو دانست. ایشان با اشاره به مدیریت موفق بازار در دوران جنگ و حمایت قاطع خود از دولت، بر تقویت همزمان جبهه نظامی و دیپلماسی کشور تأکید کردند و گفتند نباید فعالان عرصه مذاکره تضعیف شوند. همچنین ایشان از صداوسیما خواستند با انعکاس تلاشها، از بیان سخنان ناامیدکننده پرهیز کند و اولویت دولت را حل مسائل اقتصادی و معیشتی مردم قرار دهد تا جامعه از فشارها رهایی یابد.
تلاش برخی جریانها برای اخلال در روند توافقات
پزشکیان در ادامه برنامههای خود با آیتاللهالعظمی جعفر سبحانی از مراجع عظام تقلید نیز دیدار و گفتوگو کرد. رئیسجمهور در این نشست با اشاره به برنامههای دولت در حوزه عدالت آموزشی و سلامت، از رویکرد «مسجدمحوری» به عنوان راهبردی اساسی برای حل آسیبهای اجتماعی یاد کرد و گفت: اگر مساجد به جایگاه تاریخی و اجتماعی خود بازگردند، بخش قابل توجهی از مشکلات جامعه مدیریت خواهد شد و این مراکز میتوانند به کانونی برای توسعه فرهنگی و حمایت از محرومان تبدیل شوند. رئیسجمهور با اشاره به تلاش برخی جریانها برای اخلال در روند توافقات صورتگرفته، خاطرنشان کرد: متأسفانه برخی محافل و جریانها همچنان در پی ایجاد تنش و استمرار درگیریها هستند و تلاش میکنند کشور را با چالشهای جدید مواجه سازند، اما رویکرد دولت همواره مبتنی بر تأمین منافع ملی، حفظ اقتدار کشور و صیانت از امنیت و آرامش مردم بوده است.
آیتالله سبحانی نیز در این دیدار ضمن قدردانی از رئیسجمهور به دلیل ارائه گزارش جامع از مسائل و تحولات کشور، اظهار کرد: پذیرش مسئولیت اداره کشور در شرایط کنونی، مسئولیتی سنگین و در عین حال ارزشمند است و امیدواریم خداوند متعال در انجام این وظیفه خطیر، یار و مددکار شما باشد و این مسئولیت به بهترین شکل به سرانجام برسد. این مرجع تقلید با اشاره به برخی رویکردهای مدیریتی دولت، از جمله تفویض اختیارات به سطوح مختلف مدیریتی و توجه به ظرفیت مساجد در قالب مدیریت محلهمحور، این اقدامات را نشانه آیندهنگری و نگاه راهبردی در اداره امور کشور دانستند و افزودند: مدیری که زمام امور را در اختیار دارد باید بتواند علاوه بر حل مسائل جاری، نیازها و اقتضائات آینده را نیز پیشبینی کند و این نگاه آیندهنگرانه از ویژگیهای ارزشمند مدیریت است.
آیتالله سبحانی با تأکید بر ضرورت استقامت و پایداری در مسئولیتهای خطیر حکمرانی اظهار کرد: هنر مدیریت آن است که در شرایط دشوار، با حفظ آرامش و تدبیر، امور کشور اداره شود. از این رو لازم است مسئولان با قوت قلب، امید و توکل به خداوند مسیر خدمت به مردم را ادامه دهند؛ چراکه «مَنْ کانَ مَعَ اللهِ کانَ اللهُ مَعَهُ». این مرجع تقلید در ادامه با استناد به آیه شریفه «لِکُلِّ أَجَلٍ کِتَابٌ»، بر ضرورت توجه به اقتضائات زمان در تصمیمگیریهای کلان تأکید کرد و گفت: شرایط و الزامات هر دوره با دوره دیگر متفاوت است و مدیران باید تصمیمات خود را متناسب با واقعیتهای زمان اتخاذ کنند. اگر صاحبنظران و مسئولان ذیربط پس از بررسیهای کارشناسی به این جمعبندی رسیدهاند که توافقات و تفاهمات صورتگرفته به مصلحت کشور است، این تصمیم نیز بر اساس همین اصل عقلانی و قرآنی اتخاذ شده است و چنانچه در آینده شرایط تغییر کند، طبیعتا تصمیمات متناسب با شرایط جدید اتخاذ خواهد شد.
توجه جدیتر دستگاههای اجرایی به معیشت و ساماندهی بازار مسکن
مسعود پزشکیان در ادامه برنامههای سفر خود، با حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی دیدار و گفتوگو کرد. رئیسجمهور در این دیدار با اشاره به برنامههای دولت برای دوران پس از جنگ، از تداوم اقدامات در زمینه بازسازی خسارات، احیای واحدهای تولیدی آسیبدیده، بازگرداندن نیروهای کار به چرخه اشتغال و تسریع روند توسعه و پیشرفت کشور خبر داد و تأکید کرد دولت با جدیت مسیر بازسازی و جبران آسیبهای وارده را دنبال میکند. حضرت آیتالله العظمی مکارمشیرازی نیز در این دیدار با تقدیر از تلاشها و اقدامات دولت در بخشهای مختلف، بهویژه مدیریت شرایط کشور در دوران جنگ اخیر، حضور گسترده، آگاهانه و کمنظیر مردم در صحنه را از مهمترین عوامل موفقیت کشور در عبور از این مقطع حساس دانستند و بر ضرورت قدردانی از این سرمایه بزرگ اجتماعی، هم در عرصه گفتار و هم در حوزه عمل، تأکید کردند. این مرجع تقلید با اشاره به برخی مشکلات معیشتی مردم، خواستار توجه جدیتر دستگاههای اجرایی به ساماندهی بازار مسکن، بهویژه کنترل اجارهبها شدند و خاطرنشان کردند افزایشهای نامتعارف در این حوزه فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کرده و ضرورت دارد دولت با ابزارهای قانونی و نظارتی از حقوق مردم صیانت کند. در این بخش، رئیسجمهور با اشاره به مصوبه اخیر دولت در زمینه ساماندهی بازار اجاره، گزارشی از اقدامات انجام شده ارائه کرد و از تعیین سقف مجاز افزایش اجارهبها و برخورد قانونی با تخلفات احتمالی در این حوزه خبر داد.
مدارا و تدبیر در مواجهه با دشمنان
مسعود پزشکیان در ادامه برنامههای سفر خود، با حضرت آیتالله العظمی کریمیجهرمی، از مراجع تقلید، دیدار و گفتوگو کرد. رئیسجمهور در این دیدار با با بیان اینکه عبور کشور از این شرایط دشوار، مرهون الطاف الهی، هدایتهای رهبری و همراهی مردم بوده است، افزود: دولت در تمامی این مقاطع تلاش کرده ضمن حفظ ثبات و آرامش کشور، از بروز اختلال در روند خدمترسانی به مردم جلوگیری کرده و با بهرهگیری از همه ظرفیتهای مدیریتی و اجرایی، کشور را از شرایط بحرانی عبور دهد. رئیسجمهور با تأکید بر اینکه حل مشکلات مردم محور اصلی برنامههای دولت است، تصریح کرد: تمامی ظرفیتهای داخلی و بینالمللی کشور برای گرهگشایی از مسائل اقتصادی، معیشتی و اجتماعی مردم به کار گرفته شده و دولت از هیچ تلاشی برای بهبود شرایط زندگی شهروندان دریغ نخواهد کرد.
حضرت آیتالله العظمی کریمیجهرمی نیز در این دیدار ضمن ابراز خرسندی از دیدار با رئیسجمهور، با استناد به روایتی از امام رضا (ع) درباره حقیقت عقل و خردمندی، سه مؤلفه «تحمل دشواریها و صبر بر سختیها»، «مدارا در مواجهه با دشمنان» و «حسن معاشرت و مدارا با دوستان» را از ارکان اساسی مدیریت و تدبیر امور دانستند. آیتالله کریمیجهرمی در ادامه، مدارا و تدبیر در مواجهه با دشمنان را یکی از ضرورتهای حکمرانی دانستند و خاطرنشان کردند در برخی شرایط، مصالح کشور اقتضا میکند از مسیر تعامل و تدبیر برای حل مشکلات و تأمین منافع ملی بهره گرفته شود.
دیدار با خانوادههای شهدا
رئیسجمهور در پایان برنامههای سفر خود، با حضور در منزل شهید حجتالاسلام خطیب، وزیر شهید اطلاعات دولت چهاردهم و شهید امیر موسوی، رئیس فقید ستاد کل نیروهای مسلح، با خانوادههای این شهدای والامقام دیدار و گفتوگو کرد. پزشکیان با گرامیداشت یاد و خاطره این دو شهید بزرگوار، از صبر و استقامت خانوادههای آنان تجلیل و آنان را سرمایههای ارزشمند معنوی و اجتماعی کشور توصیف کرد.