پیوند ایران و آمریکا به شرط برقراری امنیت در لبنان
روزنو :یکی از چالشهای اصلی در حال حاضر، اصرار ایران بر اجرای بندهای مربوط به آتشبس و توقف عملیات نظامی اسرائیل در لبنان است. دیروز جریانهای رسانهای مخالف دولت تأکید داشتند که تا زمان تثبیت وضعیت در لبنان و خروج نیروها از مناطق درگیری، روند ورود به فازهای بعدی مذاکرات با مانع مواجه خواهد بود، اما بیانیه ونس و پس ازآن عقبنشینی هرچند محدود ارتش اسرائیل از مناطق اشغالی لبنان نشان داد که این جریان بزرگترین ناکام مذاکرات حداقل در این دو روز از مذاکرات است.
مذاکرات فشرده و حساس میان ایران و آمریکا با میانجیگری قطر و پاکستان همچنان در منطقه خوش آب و هوای «بورگناشتوک» شهر ژنو در جریان است و به رغم همه مخالفتهای تندروهای جنگطلب داخلی، تندروهای جنگطلب کابینه نتانیاهو و تندروهای جنگطلب در حزب جمهوریخواه؛ گفتوگوهای فنی طرفین از دیروز آغاز شده است.
به گزارش روز نو مسعود پزشکیان، رئیسجمهور هم امروز راهی اسلامآباد خواهد شد تا با شهباز شریف و ژنرال عاصم منیر به گفتوگو بنشیند. نکته جالب اینجاست که در آغازین لحظات روز دوشنبه به وقت تهران، «جی دی ونس» معاون رئیسجمهور ایالات متحده و «عباس عراقچی» وزیر خارجه کشورمان از پیشرفتهای خارقالعاده در مذاکرات خبر دادند.
تیر تندروهای داخلی فعلا به سنگ خورده و برخلاف نظر صداوسیما که «حسن روحانی» بهدرستی آن را «رسانه میلی» مینامید، پرواز رفت و برگشت هواپیماها از فرودگاه مهرآباد به ژنو همچنان ادامه دارد و آسمان ایران نیز خوشبختانه «کلییر» نشده است. خانمها و آقایان به «میز سیاستخارجی توسعهایرانی» خوش آمدید.
برخلاف خبرپراکنیهای رسانههای مرتبط با تندروهای داخلی و اسرائیلی و آمریکایی نشست چهارجانبه میان هیأتهای ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در روز یکشنبه برگزار شد. -اینشایعه که پس از حدود ۸۰ دقیقه گفتوگو، به دلیل اظهارات تهدیدآمیز و موضعگیریهای تند دونالد ترامپ، هیأت ایرانی از بازگشت بهمیز مذاکره مستقیم چهارجانبه خودداری کرد، که مطلقا حقیقت نداشت و روند تبادل پیامها از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی بهصورت چهارجانبه و حتی بهنحوی منحصربهفرد و تحسینبرانگیز طی ۴۸ سال گذشته، کاملا مستقیم میان دو هیات ایرانی و آمریکایی ادامه پیدا کرد و سرانجام بهنتیجه هم رسید.
مسئله غنیسازی و گامهای متقابل هستهای
طبق تفاهمنامه اولیه «یادداشت تفاهم اسلامآباد» آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام آمادگی کرده تا بر روند رقیقسازی یا تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم غنیشده ایران نظارت کند.
اما هیأت ایرانی صریحا آغاز هرگونه مذاکره رسمی و فنی در بخش هستهای را مشروط به اجرای کامل تعهدات اولیه آمریکا «بهویژه آزادسازی داراییهای بلوکهشده و صدور اسقاطیهها و مجوزهای رسمی برای صادرات نفت ایران» دانسته است.
تا این تعهدات عملی نشود، ایران اقدامات خود را بازگشتپذیر میداند. مسئلهای که با صدور اسقاطیههای موقت در حوزه نفت و پتروشیمی فعلا حل شده به نظر میرسد.
پیوند خوردن مذاکرات به تحولات لبنان
یکی از چالشهای اصلی در حال حاضر، اصرار ایران بر اجرای بندهای مربوط به آتشبس و توقف عملیات نظامی اسرائیل در لبنان است. دیروز جریانهای رسانهای مخالف دولت تأکید داشتند که تا زمان تثبیت وضعیت در لبنان و خروج نیروها از مناطق درگیری، روند ورود به فازهای بعدی مذاکرات با مانع مواجه خواهد بود، اما بیانیه ونس و پس ازآن عقبنشینی هرچند محدود ارتش اسرائیل از مناطق اشغالی لبنان نشان داد که این جریان بزرگترین ناکام مذاکرات حداقل در این دو روز از مذاکرات است.
گشایشهای اقتصادی اولیه و وضعیت تنگه هرمز
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اعلام کرد که میانجیگری پاکستان و قطر پیشرفتهایی را در زمینه تعلیق موقت برخی تحریمهای نفتی و پتروشیمی و آزادسازی بخشی از اموال مسدودشده به همراه داشته است. در پاسخ به این اقدامات، ایران نیز روند بازگشایی و کاهش محدودیتهای ترافیک دریایی در تنگه هرمز را آغاز کرده است، هرچند که تثبیت نهایی این تفاهمات به پایبندی طرف مقابل در روزهای آینده بستگی دارد.
عراقچی بامداد روز دوشنبه، ۱ تیر ۱۴۰۵ با انتشار توییتی در شبکه اجتماعی X به صورت رسمی گشایشهای بهدستآمده از مذاکرات سوئیس (بورگناشتوک) را اعلام کرد.
متن مفاد مطرحشده در توئیت وزیر امور خارجه به این شرح است:
- نقش میانجیها: عراقچی از تلاشها و میانجیگری خستگیناپذیر قطر و پاکستان تمجید کرد و آن را عامل پیشرفتهای بزرگ برای پایان دادن به جنگ در لبنان دانست.
- تعلیق تحریمها و رفع محاصره: عراقچی رسماً اعلام کرد که تحریمهای صادرات نفت و پتروشیمی ایران تعلیق و محاصره دریایی نیز برداشته شده است.
- آزادسازی داراییها و توسعه: وی به آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران و همچنین اجرایی شدن یک «طرح بزرگ بازسازی و توسعه اقتصادی برای ایران» اشاره کرد.
* محک اصلی: وزیر امور خارجه در پایان توئیت خود تأکید کرد که اولین آزمون واقعی و عینی برای سنجش پایبندی طرف مقابل، عملکرد «واحد رفع مناقشه در لبنان» خواهد بود.
* وضعیت میدانی: همزمان گزارشهای بینالمللی- مانند تانکرترکرز- نشان داد که سرعت بارگیری و صادرات نفت ایران در روزهای گذشته -از ۲۵ خرداد به این سو- به شکل چشمگیری افزایش یافته است که بیانگر گشایشهای عملی در حوزه دریایی است.
ونس: برگی جدید در روابط دو کشور رقم خورد
موضعگیری جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در سوئیس یکی از مهمترین سیگنالهای مثبت در روابط دوکشور طی ۲۴ ساعت گذشته بوده است.
ونس در کنفرانس خبری کوتاهی که در حاشیه هتل لوکس بورگناشتوک در کنار نخستوزیران قطر و پاکستان -میانجیهای گفتوگو- برگزار کرد، این نشست را «تاریخی» خواند و ادبیاتی به کار برد که نشاندهنده تمایل جدی دولت ترامپ برای نهصرفا توافق که تا مرز برقراری رابطه با ایران، است.
ایران و آمریکا؛ و برگی جدید در روابط
ونس صریحا اعلام کرد که ترامپ خواهان «ورق زدن برگی جدید» در روابط با ایران و دراز کردن دست دوستی به سمت مردم ایران است تا تغییراتی پایدار در خاورمیانه ایجاد شود.
ونس با ابراز خوشبینی گفت: «ما در همین چند ساعت گذشته پیشرفتهای خوبی داشتهایم و انتظار دارم در ساعات آینده گامهای بیشتری هم برداریم.
تنها نکته چالشبرانگیز مذاکرات ژنو مربوط به توئیتهای احمقانه رئیسجمهور آمریکا مربوط است که همزمان با لحن مثبت و دیپلماتیک جی دی ونس در میز مذاکره، سیگنالهای کاملاً متفاوتی صادر کرد که برای لحظاتی روند گفتوگوها پیچیده شد، اما بهخیر گذشت.
ترامپ همزمان با مذاکرات در شبکههای اجتماعی و در مصاحبه با فاکسنیوز، با ادبیاتی تند به اظهارات پزشکیان -که گفته بود ایران هرگز از حق غنیسازی عقبنشینی نمیکند- واکنش نشان داد و گفت او باید مراقب حرف زدنش باشد.
ترامپ مجددا تهدید کرد که اگر ظرف ۶۰ روز توافق نهایی حاصل نشود، محدودیتهای شدیدی را در تنگه هرمز اعمال خواهد کرد وهشدار داد که اگر نیروهای نیابتی ایران در لبنان -حزبالله-دست از پا دراز کنند، آمریکا دوباره به ایران ضربه خواهد زد. هرچند کسی هم جدی نگرفت، چون عمر تهدیدات ترامپ درنهایت چندساعت است و پساز هر توافقی دقیقا برعکس مطالب خود را مینویسد و از توجه دیگران به نوشتههایش سپاسگزاری هم میکند!
درواقع، دولت ترامپ «بهویژه با همراهی فعالانه ونس» طی روزهای گذشته فشار سنگینی را روی تلآویو گذاشت تا آتشبس در جنوب لبنان را بپذیرد؛ چراکه واشنگتن برای باز نگه داشتن تنگه هرمز و مهار قیمت جهانی نفت، بهاین توافق نیاز حیاتی داشت. پذیرش این آتشبس از سوی اسرائیل، ترامپ را در داخل آمریکا با انتقاد شدید جریانهای تندرو و لابیهای حامی اسرائیل مواجه میکرد که او را به «باج دادن به ایران» متهم میکردند. بنابراین، حملات لفظی تند به پزشکیان و خط و نشان کشیدن برای تنگه هرمز، بهترین ابزار برای مصرف داخلی و بازسازی چهره قاطع و سرسخت ترامپ، محسوب میشود.
بیانیه نهایی میانجیها؛ فروکش کردن غبار توئیتری ترامپ
نشانه دیگری که ثابت میکند تهدیدات ترامپ بیشتر جنبه نمایشی و حاشیهای داشته تا ساختاری، خروجی رسمی گفتگوهاست. با وجود اینکه گفته شد هیأت ایرانی عصر یکشنبه در اعتراض به توئیت ترامپ -که آن را نقض صریح بند اول یادداشت تفاهم مبنیبر عدم تهدید میدانستند- جلسه چهارجانبه را ترک کرد، اما کانالهای پشتیبان با میانجیگری قطر و پاکستان قطع نشد و سرانجام در بامداد روز دوشنبه نیز دو کشور میانجی در بیانیهای مشترک اعلام کردند که دور اول گفتوگوها با «پیشرفتهای تشویقکننده» پایان یافته و طرفین روی دو دستاورد کلیدی توافق کردهاند.
برخلاف خبرپراکنیهای رسانههای مرتبط با تندروهای داخلی و اسرائیلی و آمریکایی نشست چهارجانبه میان هیأتهای ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در روز یکشنبه برگزار شد. -اینشایعه که پس از حدود ۸۰ دقیقه گفتوگو، به دلیل اظهارات تهدیدآمیز و موضعگیریهای تند دونالد ترامپ، هیأت ایرانی از بازگشت بهمیز مذاکره مستقیم چهارجانبه خودداری کرد، که مطلقا حقیقت نداشت- و روند تبادل پیامها از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی بهصورت چهارجانبه و حتی بهنحوی منحصربهفرد و تحسینبرانگیز طی ۴۸ سال گذشته، کاملا مستقیم میان دو هیات ایرانی و آمریکایی ادامه پیدا کرد و سرانجام بهنتیجه هم رسید.
مسئله غنیسازی و گامهای متقابل هستهای
طبق تفاهمنامه اولیه «یادداشت تفاهم اسلامآباد» آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام آمادگی کرده تا بر روند رقیقسازی یا تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم غنیشده ایران نظارت کند. اما هیأت ایرانی صریحا آغاز هرگونه مذاکره رسمی و فنی در بخش هستهای را مشروط به اجرای کامل تعهدات اولیه آمریکا «بهویژه آزادسازی داراییهای بلوکهشده و صدور اسقاطیهها و مجوزهای رسمی برای صادرات نفت ایران» دانسته است. تا این تعهدات عملی نشود، ایران اقدامات خود را بازگشتپذیر میداند. مسئلهای که با صدور اسقاطیههای موقت در حوزه نفت و پتروشیمی فعلا حل شده به نظر میرسد.
پیوند خوردن مذاکرات به تحولات لبنان
یکی از چالشهای اصلی در حال حاضر، اصرار ایران بر اجرای بندهای مربوط به آتشبس و توقف عملیات نظامی اسرائیل در لبنان است. دیروز جریانهای رسانهای مخالف دولت تأکید داشتند که تا زمان تثبیت وضعیت در لبنان و خروج نیروها از مناطق درگیری، روند ورود به فازهای بعدی مذاکرات با مانع مواجه خواهد بود، اما بیانیه ونس و پس ازآن عقبنشینی هرچند محدود ارتش اسرائیل از مناطق اشغالی لبنان نشان داد که این جریان بزرگترین ناکام مذاکرات حداقل در این دو روز از مذاکرات است.
گشایشهای اقتصادی اولیه و وضعیت تنگه هرمز
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اعلام کرد که میانجیگری پاکستان و قطر پیشرفتهایی را در زمینه تعلیق موقت برخی تحریمهای نفتی و پتروشیمی و آزادسازی بخشی از اموال مسدودشده به همراه داشته است. در پاسخ به این اقدامات، ایران نیز روند بازگشایی و کاهش محدودیتهای ترافیک دریایی در تنگه هرمز را آغاز کرده است، هرچند که تثبیت نهایی این تفاهمات به پایبندی طرف مقابل در روزهای آینده بستگی دارد.
عراقچی بامداد روز دوشنبه، ۱ تیر ۱۴۰۵ با انتشار توییتی در شبکه اجتماعی X به صورت رسمی گشایشهای بهدستآمده از مذاکرات سوئیس (بورگناشتوک) را اعلام کرد.
متن مفاد مطرحشده در توئیت وزیر امور خارجه به این شرح است:
- نقش میانجیها: عراقچی از تلاشها و میانجیگری خستگیناپذیر قطر و پاکستان تمجید کرد و آن را عامل پیشرفتهای بزرگ برای پایان دادن به جنگ در لبنان دانست.
- تعلیق تحریمها و رفع محاصره: عراقچی رسماً اعلام کرد که تحریمهای صادرات نفت و پتروشیمی ایران تعلیق و محاصره دریایی نیز برداشته شده است.
- آزادسازی داراییها و توسعه: وی به آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران و همچنین اجرایی شدن یک «طرح بزرگ بازسازی و توسعه اقتصادی برای ایران» اشاره کرد.
* محک اصلی: وزیر امور خارجه در پایان توئیت خود تأکید کرد که اولین آزمون واقعی و عینی برای سنجش پایبندی طرف مقابل، عملکرد «واحد رفع مناقشه در لبنان» خواهد بود.
* وضعیت میدانی: همزمان گزارشهای بینالمللی- مانند تانکرترکرز- نشان داد که سرعت بارگیری و صادرات نفت ایران در روزهای گذشته -از ۲۵ خرداد به این سو- به شکل چشمگیری افزایش یافته است که بیانگر گشایشهای عملی در حوزه دریایی است.
ونس: برگی جدید در روابط دو کشور رقم خورد
موضعگیری جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در سوئیس یکی از مهمترین سیگنالهای مثبت در روابط دوکشور طی ۲۴ ساعت گذشته بوده است.
ونس در کنفرانس خبری کوتاهی که در حاشیه هتل لوکس بورگناشتوک در کنار نخستوزیران قطر و پاکستان -میانجیهای گفتوگو- برگزار کرد، این نشست را «تاریخی» خواند و ادبیاتی به کار برد که نشاندهنده تمایل جدی دولت ترامپ برای نهصرفا توافق که تا مرز برقراری رابطه با ایران، است.
ایران و آمریکا؛ و برگی جدید در روابط
ونس صریحا اعلام کرد که ترامپ خواهان «ورق زدن برگی جدید» در روابط با ایران و دراز کردن دست دوستی به سمت مردم ایران است تا تغییراتی پایدار در خاورمیانه ایجاد شود.
ونس با ابراز خوشبینی گفت: «ما در همین چند ساعت گذشته پیشرفتهای خوبی داشتهایم و انتظار دارم در ساعات آینده گامهای بیشتری هم برداریم.
تنها نکته چالشبرانگیز مذاکرات ژنو مربوط به توئیتهای احمقانه رئیسجمهور آمریکا مربوط است که همزمان با لحن مثبت و دیپلماتیک جی دی ونس در میز مذاکره، سیگنالهای کاملاً متفاوتی صادر کرد که برای لحظاتی روند گفتوگوها پیچیده شد، اما بهخیر گذشت.
ترامپ همزمان با مذاکرات در شبکههای اجتماعی و در مصاحبه با فاکسنیوز، با ادبیاتی تند به اظهارات پزشکیان -که گفته بود ایران هرگز از حق غنیسازی عقبنشینی نمیکند- واکنش نشان داد و گفت او باید مراقب حرف زدنش باشد.
ترامپ مجددا تهدید کرد که اگر ظرف ۶۰ روز توافق نهایی حاصل نشود، محدودیتهای شدیدی را در تنگه هرمز اعمال خواهد کرد وهشدار داد که اگر نیروهای نیابتی ایران در لبنان -حزبالله-دست از پا دراز کنند، آمریکا دوباره به ایران ضربه خواهد زد. هرچند کسی هم جدی نگرفت، چون عمر تهدیدات ترامپ درنهایت چندساعت است و پساز هر توافقی دقیقا برعکس مطالب خود را مینویسد و از توجه دیگران به نوشتههایش سپاسگزاری هم میکند!
درواقع، دولت ترامپ «بهویژه با همراهی فعالانه ونس» طی روزهای گذشته فشار سنگینی را روی تلآویو گذاشت تا آتشبس در جنوب لبنان را بپذیرد؛ چراکه واشنگتن برای باز نگه داشتن تنگه هرمز و مهار قیمت جهانی نفت، بهاین توافق نیاز حیاتی داشت. پذیرش این آتشبس از سوی اسرائیل، ترامپ را در داخل آمریکا با انتقاد شدید جریانهای تندرو و لابیهای حامی اسرائیل مواجه میکرد که او را به «باج دادن به ایران» متهم میکردند. بنابراین، حملات لفظی تند به پزشکیان و خط و نشان کشیدن برای تنگه هرمز، بهترین ابزار برای مصرف داخلی و بازسازی چهره قاطع و سرسخت ترامپ، محسوب میشود.
بیانیه نهایی میانجیها؛ فروکش کردن غبار توئیتری ترامپ
نشانه دیگری که ثابت میکند تهدیدات ترامپ بیشتر جنبه نمایشی و حاشیهای داشته تا ساختاری، خروجی رسمی گفتگوهاست. با وجود اینکه گفته شد هیأت ایرانی عصر یکشنبه در اعتراض به توئیت ترامپ -که آن را نقض صریح بند اول یادداشت تفاهم مبنیبر عدم تهدید میدانستند- جلسه چهارجانبه را ترک کرد، اما کانالهای پشتیبان با میانجیگری قطر و پاکستان قطع نشد و سرانجام در بامداد روز دوشنبه نیز دو کشور میانجی در بیانیهای مشترک اعلام کردند که دور اول گفتوگوها با «پیشرفتهای تشویقکننده» پایان یافته و طرفین روی دو دستاورد کلیدی توافق کردهاند.
عباس عراقچی «وزیر امور خارجه» اعلام کرد که میانجیگری پاکستان و قطر پیشرفتهایی را در زمینه تعلیق موقت برخی تحریمهای نفتی و پتروشیمی و آزادسازی بخشی از اموال مسدودشده به همراه داشته است. در پاسخ به این اقدامات، ایران نیز روند بازگشایی و کاهش محدودیتهای ترافیک دریایی در تنگه هرمز را آغاز کرده است، هرچند که تثبیت نهایی این تفاهمات به پایبندی طرف مقابل در روزهای آینده بستگی دارد
-تشکیل کمیته عالی نظارت سیاسی: تدوین یک نقشه راه مشخص برای رسیدن به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز آینده.
-ایجاد اتاق خطرزدایی (Deconfliction Cell): سازوکاری برای تضمین توقف عملیات نظامی اسرائیل در لبنان و همزمان ایجاد یک خط ارتباطی برای تضمین امنیت و تردد آزاد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز.
واقعیتِ پشت پرده؛ ادامه گفتوگوهای فنی
اگر تهدیدات ترامپ مبنیبر «تصرف تنگه هرمز» یا «برخورد سخت» جنبه عملیاتی داشت، گفتوگوها قفل میشد؛ اما طبق اعلام قطر، از همین دیروز گفتوگوهای گروههای فرعی و کارشناسان فنی در سوئیس روی جزئیات حساس از جمله گامهای متقابل هستهای، نحوه صدور اسقاطیههای تحریمی مربوط به «صادرات نفت و پتروشیمی» و فرمول «پایانمناقشه» آغاز شده است.
تفکیک «بندهای سیاسی-منطقهای» از «مسائل فنی هستهای»
استراتژی فعلی تیم ایران این است که ابتدا باید تکالیف پنج بند کلیدی تفاهمنامه اسلامآباد بهویژه آتشبس جبهه لبنان، رفع محاصره دریایی و تعلیق تحریمهای نفت و پتروشیمی روشن و عملیاتی شود. از نظر تهران، حضور گروسی در این مقطع، فاز گفتوگوها را زودتر از موعد به سمت محدودیتهای فنی هستهای و راستیآزماییهای آژانس میبرد؛ در حالی که ایران هنوز تضمین عینی برای رفع تحریمها دریافت نکرده است.
فشار آمریکا برای ورود زودهنگام آژانس؛ مخالفت قاطع تهران
گزارشها نشان میدهند که هیأت آمریکایی به ریاست جی دی ونس اصرار زیادی داشت که گروسی از همان ابتدا پای میز باشد تا تعهدات هستهای ایران -مانند نظارت بر اورانیوم غنیشده و سایتها- را فرمولبندی کند. مخالفت ایران عملاً این طرح عجولانه واشنگتن را برای گرفتن امتیازات هستهای پیش از اعطای امتیازات اقتصادی کامل، خنثی کرد.
دولت ترامپ «بهویژه با همراهی فعالانه ونس» طی روزهای گذشته فشار سنگینی را روی تلآویو گذاشت تا آتشبس در جنوب لبنان را بپذیرد؛ چراکه واشنگتن برای باز نگه داشتن تنگه هرمز و مهار قیمت جهانی نفت، بهاین توافق نیاز حیاتی داشت
-تشکیل کمیته عالی نظارت سیاسی: تدوین یک نقشه راه مشخص برای رسیدن به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز آینده.
-ایجاد اتاق خطرزدایی (Deconfliction Cell): سازوکاری برای تضمین توقف عملیات نظامی اسرائیل در لبنان و همزمان ایجاد یک خط ارتباطی برای تضمین امنیت و تردد آزاد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز.
واقعیتِ پشت پرده؛ ادامه گفتوگوهای فنی
اگر تهدیدات ترامپ مبنیبر «تصرف تنگه هرمز» یا «برخورد سخت» جنبه عملیاتی داشت، گفتوگوها قفل میشد؛ اما طبق اعلام قطر، از همین دیروز گفتوگوهای گروههای فرعی و کارشناسان فنی در سوئیس روی جزئیات حساس از جمله گامهای متقابل هستهای، نحوه صدور اسقاطیههای تحریمی مربوط به «صادرات نفت و پتروشیمی» و فرمول «پایانمناقشه» آغاز شده است.
تفکیک «بندهای سیاسی-منطقهای» از «مسائل فنی هستهای»
استراتژی فعلی تیم ایران این است که ابتدا باید تکالیف پنج بند کلیدی تفاهمنامه اسلامآباد بهویژه آتشبس جبهه لبنان، رفع محاصره دریایی و تعلیق تحریمهای نفت و پتروشیمی روشن و عملیاتی شود. از نظر تهران، حضور گروسی در این مقطع، فاز گفتوگوها را زودتر از موعد به سمت محدودیتهای فنی هستهای و راستیآزماییهای آژانس میبرد؛ در حالی که ایران هنوز تضمین عینی برای رفع تحریمها دریافت نکرده است.
فشار آمریکا برای ورود زودهنگام آژانس؛ مخالفت قاطع تهران
گزارشها نشان میدهند که هیأت آمریکایی به ریاست جی دی ونس اصرار زیادی داشت که گروسی از همان ابتدا پای میز باشد تا تعهدات هستهای ایران -مانند نظارت بر اورانیوم غنیشده و سایتها- را فرمولبندی کند. مخالفت ایران عملاً این طرح عجولانه واشنگتن را برای گرفتن امتیازات هستهای پیش از اعطای امتیازات اقتصادی کامل، خنثی کرد.
* بیاعتمادی تهران به نقش مستقل گروسی: با توجه به قطعنامههای اخیر شورای حکام و مواضع گذشته گروسی، نگاه تهران به او بیشتر به عنوان بازوی فشار تلآویو است تا یک ناظر بیطرف. به همین دلیل، تا زمانی که اسقاطیههای تحریمی (OFAC) صادر نشوند، در اتاق گفتوگوهای چهارجانبه به روی او بسته خواهد ماند؛ هرچند که او در راهروهای هتل بورگناشتوک منتظر چراغ سبز باشد.
